حفاظت وتوسعه

۱۳۸۹ آبان ۱, شنبه

همايش معماری و شهرسازی اسلامی

ایده همایش: با ظهور اسلام تحولات اجتماعی شگرفی در کشور هایی چون ایران رخ داد که به پرورش مشاهیر علمی و آثار ماندگار در حوزه هنر، معماری وشهر سازی منجر شد. اگرچه یک چهارم جمعیت جهان و 98 درصد جمعیت ایران مسلمان هستند و معماری و شهرسازی جوامع اسلامی، مصداق فرهنگ و تمدنی درخشان در جهان معاصر است؛اما با ورود این جوامع به عصر نوگرایی چالش های گسترده ای در ساختار معماری وشهر سازی این جوامع ایجاد شده است. در چنین شرایطی واکاوی مفاهیم ونظریه های معماری وشهرایرانی- اسلامی از دوران شکل یابی تا عصر حاضر از طریق بازشناسی، تبیین مفاهیم و نظریات انديشمندان و نیز آثار و ابنیه آن دوران ضروری می نماید. بدیهی است که بازشناسی و پژوهش در شهرسازي و معماري اسلامي ایران در بستر زمینه های اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و محیطی تحقق یافته و می تواند به طرح رهیافت های نوین و افق های تازه مبتنی بر ارزش ها و تجارب اسلامی رهنمون شود. در این راستا ادراک وشناخت مصادیق مدنیت اسلامی همچون هنر، معماری، شهر سازی و معماری منظر در ابنیه، بافت هاو شهرهای تاریخی پیش روی قرار می گیرد

اهداف همایش

- باز شناسی و فهم معماری و شهر سازی اسلامی ایران

- نظریه پردازی و تبیین مفاهیم معماری و شهر سازی اسلامی

- توسعه و تعمیق پژوهش های کاربردی

محور ها و موضوعات همایش

- ماهیت و هویت معماری و شهرسازی اسلامی

- اندیشه ها و نظریه ها در حوزه شهر و معماری ایرانی- اسلامی (پدیدار شناسی ، نشانه شناسی و ...)

- مکاتب شهر سازی و معماری درتمدن ایرانی- اسلامی

دبیر علمی:

دکتر محمد باقری /عضو هیئت علمی دانشگاه هنر اسلامی تبریز

اعضاء کمیته:

دکتر محمد تقی پیربابایی /عضو هیئت علمی دانشگاه هنر اسلامی تبریز

دکتر فرزین حق پرست/ عضو هیئت علمی دانشگاه هنر اسلامی تبریز

دکتر ناصر براتی/ عضو هیئت علمی دانشگاه امام خمینی قزوین

مهندس نقره کار/ عضو هیئت علمی دانشگاه علم وصنعت

دکتر پروین قائم مقامی /عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران

دکتر محمد نقی زاده/ عضو هیئت علمی دانشگاه تهران

دکتر احمد خوشنویس

دکتر حشمت الله متدین/ عضو هیئت علمی دانشگاه تهران

دکتر بهادر زمانی / عضو هیئت علمی دانشگاه هنر اسلامی تبریز

دکتر مرتضی میر غلامی / عضو هیئت علمی دانشگاه هنر اسلامی تبریز

دکتر مازیار آصفی /عضو هیئت علمی دانشگاه هنر اسلامی تبریز

دکتر غلامحسین معماریان/ عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران

دکتر عیسی حجت/ عضو هیئت علمی دانشگاه تهران

دکتر غلامرضا اسلامی/ عضو هیئت علمی دانشگاه تهران

مهندس احد نژاد ابراهیمی/ عضو هیئت علمی دانشگاه هنر اسلامی تبریز

مهندس مهدی نارنگی/ عضو هیئت علمی دانشگاه هنر اسلامی تبریز

دبیر اجرایی: دکتر بهادر زمانی

جانشین دبیر اجرایی: مهندس مهدی نارنگی

اعضاء کمیته:

دکتر مرتضی میر غلامی

مهندس صدری کیا

مهندس حامد بیتی

امور فرهنگی،هنری و تبلیغات: کریم طاسین عواطفی

مسئول دبیر خانه :ادریس حیدر نژاد

همکار دبیر خانه: محسن شیوایی

همکار دبیر خانه: خانم صادقی

۱۳۸۹ مرداد ۱۴, پنجشنبه

ثبت جهانی بازار تبریز

بالاخره بعد مدتها انتظار بازار تاریخی تبریز به ثبت فهرست آثار جهانی رسید و دل دوستداران فرهنگ و هنر ایران و آذربایجان را خوشحال کرد؛ من هم به نوبه خود این اتفاق خجسته را به اهالی فرهنگ و هنر تبریک می گویم، و به تمامی کسانی که در نهاد ها و سازمانهای دولتی و غیر دولتی در این مهم مشارکت داشتند خسته نباشید عرض می کنم و توفیق روز افزون را از خداوند خواستارم و بجا می دانم که چند نکته ای را در این مورد بنویسم.

1- شکی نیست که ثبت جهانی بازار تبریز امر مهمی بوده و هست، اما این پایان راه و حرف اول و آخر نیست و این شروع امر خطیری است که مدیران و کارشناسان باید به آن توجه کنند.

2- خودمانی می نویسم ما تا حالا با بازار تاریخی تبریز برخورد علمی و مناسبی نداشته ایم، که در زمان قبل از انقلاب و که بعد از انقلاب شکوهمند اسلامی، بخش های زیادی از بازار بر اثر سوء مدیریت و ناآگاهی مدیران و کسبه تخریب شده است و بخشهایی از آن در حال تخریب است، قبل از انقلاب اگر مقاومت اهالی و کسبه بازار در مقابل ندانم کارهای شهرداران وقت نبود وخیابان فردوسی امتداد پیدا می کرد، قطعا امروز ما با افتخار در خصوص افتخارات ثبت جهانی نمی توانستیم صحبت کنیم؛ و فخر و مباهات کنیم که بازار تبریز ارزش جهانی پیدا کرد البته یادمان نرود که هرچند بازار ثبت شده است اما هنوز تکلیف یکی از دروازه های شهر یعنی درواز باغمیشه (درب اعلی)بر اثر زد و بندهای سیاسی در شورای محترم شهر تبریز و ناآگاهی شهرداران محترم در خصوص ارزشهای فرهنگی و تاریخی این اثر در آستانه نابودی است و بازارچه سماور سازان که دایگان بسیاری بعد از تخریب پیدا کرد ولی زود به فراموشی سپرده شد و امروز اهالی فرهنگ برای اینکه آبروی فرهنگی تبریز خدشه دارنشود منکر وجود چنین دروازه ای در شهر می شوند و همچنین بافت تاریخی غرب و شمال بازار و جداره های شمالی و جنوبی بازار، برای این تخریب شدند که تبریز 100 سال دیگر صاحب آثار تاریخی جدید خواهد شد؟؟؟!!! بگذریم سخن بسیار است و متاسفانه گوش شنوا و دل صاحب درد کمیاب که نه، نایاب است. پس بیایم از اشتباهات خود درس بگیریم و قدر این گوهر با ارزش را بدانیم که اگر ندانیم چند صباحی بعد که تب و تاب، شادی های زود گذر فروکش کرد؛ شاهد این نباشیم که یونسکو تهدید به حذف نام بازار تبریز از فهرست آثار جهانی کند.

3- بازار تبریز تنها سنگ ، گچ، آجر و ... نیست که ما تنها به این مولفه ها تاکید بکنیم این بازار یک دفتر معرفتی در زمینه های سیاسی ، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، مردم شناسی و ... است که باید تمامی اینها بصورت یکپارچه دیده شود؛ ثبت در فهرست آثار جهانی فرصت بسیار مغتنمی است که فرهنگ بومی و ملی خود را به جهانیان بشناسانیم و این امر با سیاست گذاری مناسب و استفاده از توان و تجربه نهادها و ارگانهای علمی و کاربردی می تواند میسر گردد.

4- بسیاری از سنتهای اجتماعی و بومی هنوز در بازار تبریز پایدار و برقرار است که با حضور تفکرات وارداتی در آستانه فراموشی قرار گرفته اند، وظیفه سازمان میراث فرهنگی است که با مطالعه دقیق و علمی اینها ضمن شناسایی و حفظ، آنها را برای آیندگان ثبت و ضیط کند.

۱۳۸۹ اردیبهشت ۹, پنجشنبه

حضور كمرنگ معماري ايران در اكسپوي 2010 شانگهاي

شنبه آینده بزرگ‌ترين اتفاق معماري جهان در شانگهاي چين شروع مي‌شود و ايران‌ حضوري بسيار كمرنگ در اين نمايشگاه دارد.

اكسپوي شانگهاي ميزبان 242 كشور جهان است و برگزاري آن‌ 6 ماه طول مي‌كشد. پيش‌بيني مي‌شود اين اكسپوبيش از 100 ميليون نفر بازديد‌كننده داشته باشد.‌در واقع اين رخداد عظيم بين‌المللي كه هر 5 سال در يك كشور توسعه يافته رخ مي‌دهد‌ براي نخستين بار‌ در كشوري در حال توسعه برگزار مي‌شود تا به اهميت معماري اين كشورها نيز توجه شود.

در واقع اكسپوي 2010 شانگهاي بيانگر آخرين تحولات و دستاوردهاي علمي، فرهنگي، تاريخي كشورهاي جهان است و فرصتي است تا كشورها توان همه‌جانبه خود را در آن به نمايش گذاشته و به رخ ديگران بكشند.

اكسپوي 2010 شانگهاي امسال با شعار «شهر برتر، زندگي بهتر» آماده مي‌شود. ايران نيز با در اختيار داشتن يك غرفه 2 هزار متري در اين اكسپو شركت كرده‌است.

نمايشگاهي باشكوه از توان معماري

اكسپوي معماري يكي از بزرگ‌ترين رويدادهاي جهاني است. در واقع اين دومين رويداد جهاني است كه كشور چين پس از برگزاري موفقيت آميز و خيره كننده المپيك 2008 پكن، برگزار مي‌كند و با برگزاري بازي‌هاي آسيايي در سال 2011 كه قرار است در شهر گوانجو برگزار شود،

در واقع توان مديريتي خود در برگزاري رويدادهايي در اين سطح، آن هم در 3 سال پياپي را به رخ جهانيان مي‌كشاند. براساس اعلام پايگاه رسمي اكسپو تمامي كشورها و شهرهاي مستقل شركت‌كننده در اين اكسپو تاكنون طرح‌هاي خود را به برگزار‌كنندگان ارائه كرده‌اند. محل نمايشگاه در كنار رودخانه پودونگ ‌ قرار دارد كه هر كشور به نسبت توان مالي و اهداف حضور در اكسپو مساحت‌هايي بين 500 متر تا 16 هزار متر مربع (كشور چين) را به‌خود اختصاص داده است.

كليه سازه‌هايي كه در اين نمايشگاه ساخته مي‌شود نيز، پس از اتمام كار نمايشگاه تخريب مي‌شوند غيراز 5 ساختمان بزرگي كه چين به‌عنوان ساختمان‌هاي اصلي اكسپو ساخته است.

غرفه كم اثر ايران

مسئوليت برپايي و مديريت كوشك جمهوري اسلامي ايران در اكسپوي 2010 شانگهاي برعهده وزارت بازرگاني (سازمان برگزاركننده نمايشگاه‌هاي جمهوري اسلامي ايران) گذاشته شده است.

مساحت كوشك اختصاص يافته به ايران 2 هزار مترمربع است كه بين كوشك كشورهاي لبنان و كره‌شمالي در بخش آسيايي محل اكسپو قرار دارد و سازه اصلي (سالن سر پوشيده) توسط دولت ميزبان ساخته شده و به‌صورت اجاره در اختيار ايران قرار گرفته است.

طراحي نماي داخلي و بيروني كوشك ايران كه قرار است بيانگر توان معماري و فرهنگ كشور باشد به شركت طرح روز واگذار شده كه با استفاده از طرح معماري پل خواجوي اصفهان ( نصف پل) طراحي و به مسئولان طراحي اكسپو شانگهاي ارائه شده است.

اگرچه بسياري از كارشناسان طرح ايران را در اين اكسپو طرحي غيراستاندارد و به دور از الگوهاي معماري دانستند اما اين طرح به‌عنوان نمادي از معماري ايران معرفي شده‌است.

طرح غرفه برخي از كشورها

تمامي كشورهاي جهان چه آنان كه داراي پيشينه معماري هستند و چه آنان كه سهم كمتري از هنر معماري دارند، با تمام توان در اين اكسپو حضور دارند. بسياري از كشورها با استفاده از طرح‌هاي خلاقانه معماران بزرگ جهان همچون نورمن فاستر سعي كرده‌اند طرح‌هاي پيشنهاديشان آينه تمام نمايي از فرهنگ، هنر و اقليم شان باشد.

به‌عنوان مثال كشور چين با بهره‌گيري از تاريخ و تمدن كهن، فرهنگ متنوع و غني، هنر جذاب، تنوع قوميت، طبيعت گوناگون و زيباي اين سرزمين، توسعه سريع اقتصادي، جايگاه نوين بين‌المللي و آخرين دستاوردهاي علمي و فني سال‌هاي اخير خود براي ارائه چهره جديدي از اين كشور طرحي شگفت انگيز به اجرا گذاشته است.

از طرفي كشور فرانسه با در اختيار گرفتن غرفه‌اي به مساحت 6 هزار متر مربع و هزينه كردن 50 ميليون يورو، تمام توان دولت و شركت‌هاي بزرگ فرانسوي را براي تدارك عرضه هرچه بهتر دستاوردهاي علمي، فرهنگي و فناوري‌هاي نوين خود به كار بسته است.

ابداعات، خلاقيت‌ها و نوآوري‌هاي عرصه‌هاي مختلف كليت جامعه فرانسوي و اهداف اقتصادي شركت‌هاي بزرگ فرانسوي كه جزء حاميان مالي ساخت كوشك اين كشور هستند در اين نمايشگاه بروز و ظهور يافته است. كشور فنلاند نيز با جمعيتي حدود يك سوم جمعيت شهر شانگهاي بيش از 20 ميليون دلار براي ساخت و تزيين كوشك خود هزينه كرده است.

در طرح اين كشور از يخ فشرده و سنگ كه يادآور دوران عصر يخ اروپاست استفاده شده‌است. كشور سوئد نيز داراي جايگاهي به مساحت 3 هزار متر مربع است كه يكي از برنامه‌هاي جذاب اين غرفه اجراي موسيقي كر است كه توسط 22 ربات اجرا خواهد شد تا نشاني از پيشرفت علمي و جايگاه موسيقي در اين كشور باشد.

فرصت تعامل فرهنگي هنري

معاون امور هنري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در نشستي كه به مناسبت حضور ايران در اكسپوي معماري در روز گذشته تشكيل شده‌بود، گفت: اكسپوي 2010 شانگهاي چين فرصت مناسبي براي تعامل و تبادل فرهنگي هنري كشورمان با ديگر كشورهاست.

حميد شاه آبادي معاون هنري وزارت ارشاد و رئيس كميته فرهنگ، هنر و دفاع مقدس اكسپوي 2010 شانگهاي چين در جلسه اين كميته گفت: اين اكسپو فرصت و امكان مناسبي براي معرفي فرهنگ و هنر كشورمان و ظرفيت‌ها و قابليت‌هاي هنر و هنرمندان امروز است.

وي ادامه داد: معرفي انديشمندان و مشاهير پيشين و معاصر نيز مي‌تواند در بستر اين اكسپو صورت گيرد. شاه آبادي تأكيد كرد: ارائه آثاري كه برگرفته از فرهنگ و تاريخ ايراني اسلامي و ارزش‌هاي بومي است مانند نقالي و پرده‌خواني و موسيقي‌هاي ايراني و نواحي مي‌تواند نقش مؤثري در معرفي فرهنگ و هنر ما داشته باشد.

ايران با بهره‌گيري از معماري پل خواجو، ساختماني مكعبي شكل را به عنوان الگوي قرن‌ها معماري ايران اسلامي معرفي كرده است. اين در حالي است كه نورمن فاستر غرفه امارات را با توجه به اقليم طبيعي اين كشور طراحي كرده است.

نقل از روزنامه همشهری 7/2/1389

۱۳۸۹ اردیبهشت ۳, جمعه

ویلای رشت

اين ويلاي زيبا كه در عكس های زیر مشاهده ميكنيد در رشت ساخته شده است و متعلق به يكي از پولدارهائي است كه در تهران زندگي ميكند. لازم بذكر است كه سرو صداي اين ويلا در محافل خبري خارجي هم از جمله VOA News و BBC News شنيده شده و تمامي عكسهاي اين ويلا را با ذكر جزئيات كامل و متراژ پوشش كامل خبري دادند و حتي آنرا با كاخ سفيد مقايسه كردند.

اگر کسی پلانی از آن دارد یا موقعیت آنرا میداند بنویسد تا آگاه شویم

گوشه سازی در گنبد های ایرانی

گوشه سازی:

یکی از تکنیکهای که ایرانیان از دوره اشکانیان بدان دست پیدا کردند ساخت گنبد بر روی پلان مربع بود تا آن زمان در غرب گنبدهایی که ساخته می شدند اکثرا بر روی پلان دایره بودند که می توان به گنج خانه آترئوس در یونان و معبد پانتئون در روم اشاره کرد اما به اعتراف محققین غربی این ایرانیان بودند که توانستند به احداث گنبد بر روی پلان مربع را ابداع کنند. به این تکنیک گوشه سازی یا در اصطلاح معماران سنتی "چپیره سازی" می گویند

گوشه سازي يا گوشه بندي يعني ساختن و تبديل كردن شكل چهار گوشه بشن(فضای مکعبی زیر گنبد) به هشت گوشه و به ترتيب 16و32و64 گوشه و بالاخره دايره را مي گويند اولين گوشه سازيها توسط چوب انجام می شده و گنبد هم با چوب اجرا گشته است به خاطر وجود موريانه در ايران اين نوع گوشه سازي متروك شده است.

گوشه سازي متدوال در ایران سکنج و در غرب پندانتیو بوده است اما لازم به ذکر است که پندانتیو هم ریشه ایرانی داشته است.

از خوتنندگان عزیز میخواهم در صورتی که با گونه های خاص گوشه سازی برخورد کرده اند که متفاوت با نمونه های شناخته شده ومعرفی شده بوسیله مرحوم پیرنیا است. جهت آشنایی سایر دوستان معرفی کنند.

گوشه سازی با استفاده از پندانتیو

(Pendentive)